Ucapan YB Teresa Kok, Ahli Parlimen Seputeh dalam Perbahasan Rang
Undang-undang Keluarga Islam (Wilayah Persekutuan) 2005
Ucapan di Dewan Rakyat
oleh Teresa Kok
(Parlimen, Selasa):
Adalah menjadi tanggungjawab suami untuk
menyara kehidupan isteri dan keluarga, dan bukan tanggungjawab isteri
untuk menyara kehidupan suaminya. Tidak adil kini apabila
tanggungjawab tradisional lelaki ini dikurangkan tetapi ditambah
dengan hak moden (hak sama rata ke atas harta yang diperolehi oleh
isteri).
1) Seksyen 23(9)(b)
Melalui peruntukan 23 (9) (b) dalam Rang Undang-Undang ini, seorang
suami boleh memohon agar haknya ke atas harta sepencarian dibahagikan
kepadanya apabila dia memohon untuk berpoligami. Suami yang tidak
bertanggungjawab dibolehkan untuk menuntut harta isteri sedia ada atau
mendakwa bahawa harta yang telah dahulunya diberi kepada isteri sedia
ada masih merupakan bahagian harta suami atau mahukan rumah
perkahwinan mereka dijual untuk mendapat wang bagi menyara isteri
barunya.
Peruntukan ini juga memaksa isteri untuk memilih sama ada untuk
menuntut harta sepencarian atau membuat tuntutan nafkah yang
sememangnya merupakan kewajipan suami dalam Islam. Oleh itu,
peruntukan ini yang menafikan hak wanita terhadap nafkah dan juga
hartanya adalah bertentangan dengan Islam sama sekali.
Saya cadangkan supaya peruntukan seksyen 23 (9) dalam Rang
Undang-Undang ini digantikan dengan yang berikut:
“Mahkamah hendaklah mempunyai kuasa, apabila memberi kebenaran untuk
pihak suami berpoligami di bawah seksyen ini, atau atas permohonan
seseorang isteri sedia ada yang suaminya berkahwin lain dengan
melanggar peruntukan seksyen ini –
(a) untuk menghendaki seseorang lelaki membuat pembayaran
nafkah berkala kepada isteri atau isteri-isteri sedia ada dan
anak-anaknya, dan boleh
mengeluarkan perintah potongan gaji atau apa-apa perintah lain
mengenai perkiraan cagaran harta atau pendapatan untuk melaksanakan
perintah
nafkah tersebut; dan
(b) untuk memerintahkan supaya apa-apa aset yang didaftarkan
dalam nama suami, yang diperolehi oleh pihak suami dan isteri hasil
dari usaha
bersama mereka atau yang diperolehi oleh usaha tunggal pihak suami,
dalam masa perkahwinan mereka sebelum perkahwinan baru pihak suami,
dibahagikan sebahagiannya kepada pihak isteri atau isteri-isteri sedia
ada,dan prinsip-prinsip pembahagian harta sepencarian hendaklah
terpakai dengan
penyesuaian yang perlu bagi pembahagian aset untuk menjamin
perlindungan kepentingan dan keadilan kepada pihak isteri sedia ada di
bawah seksyen
ini.”
2) Seksyen 122
Peruntukan ini adalah amat tidak adil terutamanya kepada isteri yang
tidak bekerja, tidak mempunyai apa-apa pendapatan atau telah melalui
tempoh
perkahwinan yang lama. Bahasa yang digunakan dalam pembahagian harta
sepencarian dalam seksyenbaru 122 dalam rang undang-undang ini ialah
bahasa yang tidak mengira jantina (gender neutral language), iaitu
mana-mana “pihak” dalam perkahwinan dan tidak disebut pihak “isteri’
atau pihak “suami”.
Bahasa tidak mengira jantina yang digunakan adalah sama dengan
peruntukan pembahagian aset perkahwinan di bawah undang-undang sivil
dalam Akta
Membaharui Undang-Undang (Perkahwinan dan Perceraian) 1976 bagi
penganut agama lain. Tetapi ini tidak adil dan mempunyai kesan
diskriminasi ke
atas perempuan Islam kerana di dalam RUU tidak terdapat keseimbangan
hak di antara pihak lelaki dan perempuan. Di bawah undang-undang
keluarga
sivil, terdapat keseimbangan hak kerana proses perceraian tidak
mengira jantina (gender neutral), sama ada pihak yang memohon
perceraian itu pihak suami atau pihak isteri, mereka perlu melalui
proses yang sama; dengan itu peruntukan pembahagian aset perkahwinan
yang tidak mengira jantina adalah adil bagi mereka.
Undang-undang tradisional mengikut kebanyakan masyarakat, termasuk di
Barat serta di Timur, memanglah mengutamakan hak pihak lelaki dalam
berbagai perkara, tetapi biasanya terdapatlah juga keseimbangan dengan
melebihkan kewajipan lelaki.
NGO wanita telah menerima banyak aduan daripada pihak wanita Islam
yang mengatakan mereka telah terpaksa bersetuju melepaskan tuntutan
mereka
mengenai harta sepencarian agar mendapat persetujuan suami untuk
perceraian. Malah terdapat juga aduan mengenai suami yang mengugut
hendak
membuat tuntutan harta sepencarian terhadap harta yang sebenarnya
harta isteri sekiranya isteri tidak mengikut kehendaknya mengenai
terma-terma
perceraian itu.
Pihak isteri Islam berada dalam kedudukan tawar-menawar yang lebih
lemah mengenai terma-terma perceraian kerana proses perceraian
mengutamakan suami, tetapi pembahagian harta sepencarian pula tidak
lagi mengutamakan isteri tetapi meletakkan suami isteri atas kedudukan
yang sama.
Penggunaan bahasa yang tidak mengira jantina adalah tidak sesuai
digunakan bagi RUU kerana ia mempunyai kesan diskriminasi terhadap
wanita Islam.
Saya mencadangkan supaya ditambah peruntukan baru sebagai Seksyen 122
(6) yang berikut:
“(6) Berkenaan dengan harta sepencarian:
(a) apa-apa aset yang didaftarkan atas kedua-dua nama suami isteri
hendaklah dianggap sebagai harta sepencarian dan dibahagikan sama rata
antara mereka;
(b) apa-apa aset yang didaftarkan atas nama suami yang diperolehinya
dalam tempoh perkahwinan hendaklah dianggap sebagai harta sepencarian
di mana pembahagiannya adalah dua pertiga kepada pihak suami dan satu
pertiga kepada pihak isteri kecuali jika -
(i) suami itu membuktikan bahawa aset itu adalah hartanya
sendiri; atau bahawa isteri patut diberi bahagian yang kurang daripada
satu pertiga;
atau
(ii) isteri itu membuktikan bahawa dia patut diberi bahagian
yang lebih daripada satu pertiga;
(c) apa-apa aset yang didaftarkan atas nama pihak isteri, walaupun
diperolehinya dalam tempoh perkahwinan, hendaklah dianggap sebagai
hartanya sendiri kecuali jika pihak suami membuktikan bahawa aset itu
adalah harta sepencarian di mana suami itu patut diberi bahagian yang
tidak lebih daripada satu pertiga.”
3) Poligami dalam Seksyen 23 (4)(a) yang menggantikan perkataan “dan”
yang terdapat selepas perkataan “adalahpatut” dengan perkataan “atau”
Perkahwinan poligami yang dicadangkan haruslah patut DAN perlu.
Pindaan RUU kepada “patut atau perlu” telah melonggarkan syarat
berpoligami.
Pindaan ini nampaknya sengaja hendak menolak dan mengetepikan
penghakiman Jawatankuasa Rayuan Syariah dalam kes Aishah lawan Wan
Mohd Yusof (1990) 7 JH 152 yang telah menekankan bahawa kesemua syarat
di bawah subseksyen ini sama pentingnya dan hendaklah dibuktikan
berasingan. Pihak suami telah memberi alasan untuk berpoligami bagi
maksud menghalalkan pertalian kasih sayangnya dengan perempuan yang
berkenaan.
Jawatankuasa Rayuan Syariah berpendapat bahawa walaupun alasan ini
mungkin mencukupi untuk memenuhi syarat “keperluan” untuk berpoligami,
tetapi ianya tidak ada kena-mengena dengan soal “kepatutan”.
Jawatankuasa itu menegaskan bahawa sebagai seorang Islam, dia patut
boleh mengawal
nafsunya dan mengelakkan diri dari melakukan zina dan perkara maksiat.
Saya cadangkan supaya:
i) Seksyen 23(5)(a) dipinda semula ke: 'patut dan perlu'
ii) Penambahan syarat - Syarat (e) telah digugurkan oleh Akta Pindaan
tahun 1994, iaitu: “bahawa perkahwinan poligami yang dicadangkan itu
tidak akan merendahkan secara langsung atau tidak langsung taraf
kehidupan yang dinikmati oleh isteri dan orang-orang tanggungan yang
sedia ada.”
4) Seksyen 107A (baru): Perintah larangan terhadap pelupusan harta
sepencarian Mahkamah berkuasa untuk membuat satu perintah melarang
suami atau isteri daripada melupuskan apa-apa aset yang telah
diperoleh mereka, secara usaha bersama atau usaha satu pihak
semata-mata, .....
Datuk yang diPertua, saya ingin merujuk kepada Seksyen 23 (2) dalam
undang-undang ini yang membenarkan pendaftaran perkahwinan poligami
yang
diakadnikahkan tanpa kebenaran - adalah sama dengan peruntukan yang
dimasukkan oleh Akta Pindaan tahun 1994. Saya difahamkan bahawa NGO
wanita di negara kita telah mengemukakan bantahan terhadap peruntukan
ini dalam memorandum kepada Perdana Menteri pada tahun 1996.
Saya mencadangkan supaya sama ada:
• peruntukan ini digugurkan; atau
• peruntukan tambahan dimasukkan bagi melindungi kepentingan
isteri sedia ada. Isteri sedia ada yang suaminya berkahwin tanpa
kebenaran patutlah diberi pilihan, dan sama ada dia membuat pilihan
untuk menuntut perceraian ataupun tidak, hak-hak kewangannya hendaklah
dijamin. Hak-hak
itu termasuklah memperolehi nafkah berkala yang mencukupi sekiranya
dia memilih meneruskan perkahwinannya, dan hak harta sepencarian,
nafkah
iddah dan sekiranya dia bercerai.
5) Seksyen 123 – Poligami tanpa kebenaran Mahkamah
Pada hakikatnya, penalti yang terdapat dalam Akta tidak berjaya
mencegah suami yang curang daripada mengambil kesempatan kelonggaran
undang-undang dan berpoligami tanpa kebenaran Mahkamah. Ini juga
mengambil kira keadaan masyarakat pada masa ini di mana denda yang
tidak melebihi satu ribu ringgit boleh dibayar oleh kebanyakan anggota
masyarakat.
Ramai mendapati bahawa Mahkamah Syariah amat kurang menggunakan
peruntukan penjara yang dibolehkan oleh Akta. Penggunaan hukuman
secara penjara boleh menjadi penghalang (deterrent) bagi pihak-pihak
yang mahu melanggar undang-undang.
Keadaan begini bukan sahaja menjejaskan kedudukan wanita tetapi juga
menjejaskan kewibawaan Mahkamah kerana Mahkamah seolah-olah tidak
dihormati. Saya mencadangkan supaya penalti satu ribu ringgit
digantikan dengan penalti lebih berat yang boleh dikenakan oleh
Mahkamah Syariah, iaitu
seperti berikut:
“denda yang tidak kurang dari satu ribu ringgit dan tidak lebih dari
lima ribu ringgit, serta penjara mandatori yang tidak kurang daripada
empat minggu dan tidak lebih daripada satu tahun.”
6) Pindaan terhadap Seksyen 52 telah melanjutkan hak untuk menuntut
fasakh pada amnya kepada pihak suami tanpa menambahkan hak atau
perlindungan kepada hak isteri.
Cadangan draf subseksyen (1) “melupuskan harta isteri atau suami,
melarang isteri atau suami, itu dari menggunakan hak-haknya di sisi
undang-undang
terhadap harta itu” telah juga memberi pihak suami sesuatu hak yang
tidak pernah diberi pada zaman awal Islam, terutamanya dalam perenggan
(h)(iv)
yang menjadikan alasan untuk fasakh sekiranya:
Mengikut Hukum Syarak, suami memanglah tidak berhak mengambil harta
isterinya, tetapi isteri berhak mengambil daripada harta suaminya
sekiranya suami tidak memberinya nafkah yang mencukupi (Hadith
Rasulullah (saw) mengenai Hendon dan suaminya Abu Suffian).
Kesan peruntukan ini menjadi lebih tidak adil apabila hak fasakh
dilanjutkan kepada pihak suami kerana tidak terdapat peruntukan
seimbang yang menghalang Mahkamah daripada membubarkan perkahwinan
walaupun jika pembubaran perkahwinan itu tidak adil bagi isteri.
Cadangan:
(i) Mengekalkan peruntukan subseksyen (1)(h)(iv) yang sedia ada dengan
menggugurkan kemasukan perkataan-perkataan “atau suami” di mana jua
terdapat di dalamnya.
(ii) Meminda subseksyen (4) supaya tidak lagi perlu menunggu tempoh
satu tahun mengenai sama ada suami mati pucuk, dan menggantikannya
dengan
peruntukan mengenai keterangan perubatan bagi perenggan (1)(e) dan
juga subsesksyen (2) seperti berikut:
“Sebelum membuat suatu perintah atas alasan dalam perenggan (1)(e)
atau subseksyen (2), Mahkamah hendaklah memuaskan hatinya dengan
keterangan perubatan bahawa suami itu mati pucuk atau isteri atau
suami itu menjadi tak upaya yang menghalang persetubuhan.”
(iii) Menggugurkan subseksyen (5) yang terlalu melindungi hak suami
dan boleh disalahgunakan untuk memberi kesan supaya Mahkamah tidak
membubarkan perkahwinan walaupun isteri mempunyai alasan bagi fasakh
dalam subseksyen (1).
(27/09/2005)
* Teresa Kok,
Ahli Jawatankuasa Tinggi Pusat DAP dan Ahli Parlimen Bagi Kawasan Seputeh
|