Dapatan paling mengejutkan dalam laporan Suruhanjaya Siasatan Diraja mengenai Tabung Haji ialah pengesahannya bahawa tekanan politik berkaitan pilihan raya telah mempengaruhi keputusan kewangan institusi tersebut dan menyumbang secara langsung kepada krisis kewangannya pada tahun 2017.
Perenggan 3.17.8 laporan tersebut menyatakan bahawa Tabung Haji mula menghadapi masalah apabila pasaran saham domestik melemah sejak tahun 2014 dan rizabnya terhakis akibat agihan keuntungan yang tinggi. Walaupun persekitaran kewangan semakin merosot, wujud tekanan politik supaya kadar agihan keuntungan dikekalkan pada tahap tinggi seperti yang dibayar pada tahun-tahun sebelumnya.
Menurut RCI, tekanan politik ini telah menyebabkan Tabung Haji mengambil beberapa keputusan yang akhirnya membawa kepada krisis kewangannya pada tahun 2017.
Perenggan 3.17.13 membuat dapatan yang lebih serius. Perenggan itu menyatakan bahawa “tekanan politik dalam menghadapi pilihan raya” telah mendorong keputusan yang menjadi antara punca utama krisis kewangan Tabung Haji.
Ini bukan dakwaan yang dibuat oleh parti pembangkang atau pandangan seorang penganalisis politik. Ini ialah dapatan rasmi sebuah Suruhanjaya Siasatan Diraja selepas meneliti dokumen, laporan kewangan, keterangan saksi serta keputusan yang dibuat oleh lembaga dan pengurusan Tabung Haji.
RCI tidak mengenal pasti individu yang memberikan tekanan politik tersebut. Namun, suasana politik dan struktur tadbir urus pada waktu itu direkodkan dengan jelas dalam laporan tersebut.
Perenggan 3.2.13 mengenal pasti tiga tokoh politik UMNO yang berkhidmat dalam Lembaga Pengarah Tabung Haji sepanjang tempoh yang disiasat oleh RCI.
Abdul Azeez Abdul Rahim dilantik sebagai ahli lembaga pada tahun 2011 dan kemudiannya menjadi pengerusi dari tahun 2013 hingga 2018. Sepanjang tempoh tersebut, beliau merupakan Ahli Parlimen Baling dan Ahli Majlis Tertinggi UMNO.
Badruddin Amiruldin berkhidmat dalam lembaga dari tahun 2005 hingga 2018. Beliau merupakan bekas Ahli Parlimen Yan dan Jerai serta Pengerusi Tetap Perhimpunan Agung UMNO.
Rosni Sohar berkhidmat dalam lembaga dari tahun 2014 hingga 2018. Beliau merupakan ADUN Hulu Bernam, Ahli Majlis Tertinggi UMNO dan Setiausaha Wanita UMNO Malaysia.
RCI turut merekodkan dalam perenggan 3.3.2 bahawa Abdul Azeez memegang jawatan dalam lapan anak syarikat dan entiti berkaitan Tabung Haji ketika beliau menjadi pengerusi.
Keadaan ini menunjukkan penumpuan pengaruh dan tanggungjawab yang besar pada seorang tokoh politik. Abdul Azeez bukan sahaja memimpin Lembaga Pengarah Tabung Haji, malah turut memegang jawatan dalam pelbagai entiti dalam struktur korporat institusi tersebut.
Tanggungjawab politik tidak terhad kepada komposisi lembaga. Jamil Khir Baharom daripada UMNO merupakan menteri yang bertanggungjawab menyelia Tabung Haji dari 10 Februari 2009 hingga 9 Mei 2018.
Perenggan 2.2.8 menjelaskan bahawa Akta Tabung Haji 1995 memberikan kuasa statutori yang luas kepada menteri. Menteri mempunyai kuasa untuk melantik dan menggugurkan pengerusi serta ahli lembaga, melantik ketua pegawai eksekutif, memberikan arahan kepada lembaga dan meluluskan pembiayaan kepada anak-anak syarikat Tabung Haji.
Menteri juga mempunyai kuasa untuk meluluskan setiap aktiviti pelaburan Tabung Haji di dalam dan luar negara, menentukan pemindahan wang daripada Kumpulan Wang Rizab serta meluluskan jumlah keuntungan yang boleh diagihkan kepada pendeposit.
Oleh itu, peranan menteri tidak boleh dianggap sebagai simbolik atau sampingan. Struktur undang-undang tersebut meletakkan kuasa dan tanggungjawab yang besar dalam tangan menteri.
UMNO mesti menjelaskan bagaimana tekanan politik berkaitan pilihan raya dibenarkan mempengaruhi Tabung Haji ketika seorang menteri UMNO mempunyai kuasa statutori yang begitu luas dan tiga tokoh politik UMNO berkhidmat dalam lembaganya.
Laporan RCI tidak merupakan suatu sabitan jenayah terhadap Abdul Azeez, Badruddin, Rosni, Jamil Khir atau mana-mana individu lain. Sebarang tanggungjawab jenayah perlu ditentukan melalui siasatan yang sewajarnya dan proses mahkamah.
Namun, ketiadaan sabitan jenayah tidak menghapuskan keperluan untuk pertanggungjawaban politik.
UMNO mesti menjelaskan siapa yang mendesak Tabung Haji supaya mengekalkan agihan keuntungan yang tinggi menjelang pilihan raya, siapa yang mengetahui keputusan tersebut, serta apakah tindakan yang diambil oleh menteri dan lembaga untuk melindungi para pendeposit institusi itu.
UMNO juga mesti menyatakan secara terbuka sama ada parti itu akan menyokong syor RCI untuk melarang ahli politik aktif daripada menjadi pengerusi atau ahli Lembaga Pengarah Tabung Haji dan anak-anak syarikatnya.
RCI telah mengesahkan bahawa tekanan politik berkaitan pilihan raya telah mempengaruhi keputusan kewangan dan menjadi antara punca utama krisis kewangan Tabung Haji. Mereka yang memegang kuasa politik pada waktu itu bertanggungjawab memberikan penjelasan penuh kepada jutaan pendeposit.