Saya menolak kesimpulan utama Laporan Akhir Kebolehlaksanaan Pindaan Akta Ibu Kota Persekutuan 1960 yang diterbitkan di portal rasmi Jabatan Wilayah Persekutuan pada 3 Ogos 2026. Laporan ini bercanggah dengan kedudukan undang-undang semasa dan gagal menangani masalah utama Kuala Lumpur, iaitu ketiadaan wakil kerajaan tempatan yang dipilih rakyat.
Pada halaman 321, laporan menyatakan Akta Ibu Kota Persekutuan 1960 tidak perlu dipinda. Pada halaman 326 pula, laporan menyatakan Ahli Parlimen tidak diberikan kuasa pentadbiran secara langsung. Namun, pada halaman 327 hingga 328, laporan mencadangkan Majlis Menteri Wilayah memainkan peranan seperti Dewan Undangan Negeri serta menggubal undang-undang kecil, peraturan dan kaedah untuk Dewan Bandaraya Kuala Lumpur (DBKL).
Ketiga-tiga pendirian ini jelas tidak selaras.
Di bawah seksyen 2 dan 102 Akta Kerajaan Tempatan 1976, Datuk Bandar ialah pihak berkuasa tempatan Kuala Lumpur dan mempunyai kuasa membuat undang-undang kecil. Seksyen 103 pula menetapkan bahawa undang-undang kecil tersebut hanya berkuatkuasa selepas disahkan oleh Menteri dan diwartakan.
Seksyen 4(6) Akta Ibu Kota Persekutuan 1960 membenarkan Datuk Bandar menyerahkan sebahagian tugasnya kepada orang lain. Namun, kuasa membuat undang-undang kecil tidak boleh diserahkan. Oleh itu, Majlis Menteri Wilayah tidak boleh mengambil alih kuasa tersebut tanpa pindaan undang-undang.
Jika Majlis Menteri Wilayah hanya mahu mencadangkan draf, laporan mesti menyatakannya dengan jelas. Namun, laporan menggunakan perkataan “menggubal”, yang membawa maksud menjalankan kuasa membuat undang-undang.
Kerajaan tidak boleh mengatakan bahawa Akta Ibu Kota Persekutuan 1960 tidak perlu dipinda, tetapi pada masa yang sama memberikan Majlis Menteri Wilayah kuasa yang tidak dibenarkan oleh undang-undang semasa.
Majlis Menteri Wilayah juga bukan Dewan Undangan Negeri. Keanggotaannya yang terdiri daripada Menteri dan Ahli Parlimen tidak menjadikannya sebuah badan perundangan. Tanpa pindaan undang-undang yang jelas, majlis itu hanya boleh menjadi badan pentadbiran atau perundingan.
Laporan ini turut menggunakan keputusan Mahkamah Persekutuan dalam kes Kerajaan Negeri Pulau Pinang untuk menolak pilihan raya tempatan. Tafsiran itu tidak lengkap. Mahkamah Persekutuan memutuskan bahawa Pulau Pinang tidak boleh menghidupkan semula pilihan raya tempatan secara bersendirian kerana bercanggah dengan Akta Kerajaan Tempatan 1976. Mahkamah Persekutuan tidak memutuskan bahawa pilihan raya tempatan dilarang oleh Perlembagaan atau bahawa Parlimen tidak boleh meminda undang-undang berkaitan.
Butiran 27 Senarai Persekutuan dalam Jadual Kesembilan Perlembagaan memberi Parlimen kuasa menggubal undang-undang mengenai Wilayah Persekutuan, termasuk kerajaan tempatan. Perkara 113(4) pula membenarkan undang-undang Persekutuan memberi kuasa kepada Suruhanjaya Pilihan Raya untuk menjalankan pilihan raya selain pilihan raya Parlimen dan negeri.
Maksudnya jelas. Parlimen mempunyai kuasa untuk mewujudkan pilihan raya tempatan di Kuala Lumpur.
Pada masa ini, Akta Ibu Kota Persekutuan 1960 meletakkan pentadbiran DBKL di bawah Datuk Bandar, bukannya sebuah majlis. Seksyen 10 Akta Kerajaan Tempatan 1976 pula menetapkan sistem ahli majlis lantikan, manakala seksyen 15 menghentikan pilihan raya tempatan. Semua peruntukan ini boleh dipinda oleh Parlimen. Ia bukan larangan dalam Perlembagaan.
Perjanjian Penyerahan Kuala Lumpur 1974 juga tidak melarang pilihan raya tempatan. Perkara V hanya menghendaki Yang di-Pertuan Agong melantik dua orang yang dinamakan oleh Sultan Selangor ke dalam Lembaga Penasihat DBKL atau badan yang menggantikannya. Tiada peruntukan yang menetapkan bahawa semua ahli mesti dilantik atau ahli lain tidak boleh dipilih oleh rakyat.
Kuala Lumpur tidak mempunyai ADUN atau ahli majlis. Tugas Ahli Parlimen adalah di peringkat Persekutuan. Kuala Lumpur masih memerlukan wakil tempatan yang dipilih untuk memantau urusan harian DBKL, termasuk perancangan bandar, pembangunan, pelesenan, perbelanjaan mengurus dan perbelanjaan pembangunan.
Kerajaan mesti meminda Akta Ibu Kota Persekutuan 1960 untuk menubuhkan Majlis Bandar Raya Kuala Lumpur yang majoriti ahlinya dipilih oleh rakyat, sambil mengekalkan dua penama Sultan Selangor. Seksyen 10 dan 15 Akta Kerajaan Tempatan 1976 juga perlu dipinda atau dikecualikan secara jelas daripada pemakaian di Kuala Lumpur. Parlimen seterusnya perlu memberikan kuasa kepada Suruhanjaya Pilihan Raya untuk mengendalikan pilihan raya tempatan Kuala Lumpur di bawah Perkara 113(4) Perlembagaan.
Pelantikan politik tidak boleh merampas hak rakyat. Siapa yang memantau DBKL mesti dipilih oleh warga Kuala Lumpur melalui peti undi, bukan ditentukan oleh kerajaan.