Dakwaan Timbalan Perdana Menteri Datuk Seri Ahmad Zahid Hamidi bahawa Kementerian Kemajuan Desa dan Wilayah (KKDW) tidak berbelanja melebihi peruntukan yang diluluskan bercanggah dengan aduan beliau sebelum ini bahawa kontraktor tidak dibayar kerana dana tidak disalurkan kepada KKDW.
Sekiranya KKDW tidak berbelanja atau membuat komitmen melebihi peruntukan tahunannya, mengapakah kontraktor yang telah menyiapkan projek kerajaan masih belum dibayar?
Kementerian Kewangan telah menyatakan dengan jelas bahawa tiada sebarang sekatan dikenakan terhadap peruntukan KKDW bagi projek jalan luar bandar dan keseluruhan peruntukan yang diluluskan telah disalurkan. Kementerian Kewangan menjelaskan bahawa bayaran kepada kontraktor tertangguh kerana peruntukan tahun semasa telah dibelanjakan hampir sepenuhnya.
Oleh itu, Ahmad Zahid tidak boleh terus menyalahkan pihak lain atas kegagalan menyalurkan dana. Beliau mesti menjelaskan mengapa KKDW kehabisan peruntukan untuk membayar kontraktor walaupun telah menerima keseluruhan peruntukan yang diluluskan.
Ahmad Zahid nampaknya menggunakan takrifan perbelanjaan yang terlalu sempit. Tuntutan kontraktor yang belum dibayar mungkin belum direkodkan sebagai perbelanjaan sebenar, tetapi tuntutan tersebut tetap merupakan komitmen kontrak dan liabiliti kewangan yang telah ditanggung oleh kerajaan.
Sebagai contoh, sekiranya sebuah kementerian menerima peruntukan tahunan sebanyak RM100 juta, membuat komitmen kontrak bernilai RM130 juta tetapi hanya membayar RM100 juta, kementerian itu secara teknikal boleh mendakwa bahawa perbelanjaan yang direkodkan tidak melebihi RM100 juta. Namun, bayaran sebanyak RM30 juta masih tertunggak kepada kontraktor. Kementerian itu mungkin tidak melebihi had perbelanjaan tunainya, tetapi ia jelas telah membuat komitmen melebihi peruntukan tahunan yang tersedia.
Inilah yang kelihatan telah berlaku dalam KKDW.
Kementerian Kewangan menyatakan bahawa KKDW telah membuat komitmen dan menanggung perbelanjaan melebihi peruntukan tahunan yang diluluskan bagi projek jalan luar bandar. Kementerian Kewangan turut mendedahkan bahawa peruntukan tambahan sebanyak RM300 juta telah diluluskan pada 2026 untuk membantu menyelesaikan tunggakan bayaran, manakala penjimatan daripada kementerian lain sedang dikenal pasti bagi menampung lebihan komitmen KKDW.
KKDW sendiri mengakui bahawa RM300 juta tersebut diperlukan untuk menampung komitmen dan tunggakan bayaran yang dibawa dari tahun-tahun sebelumnya. KKDW turut menyatakan bahawa jumlah itu masih tidak mencukupi untuk menyelesaikan keseluruhan keperluan pembayarannya.
Pengakuan ini tidak selaras dengan dakwaan menyeluruh Ahmad Zahid bahawa tiada masalah perbelanjaan melebihi peruntukan.
Ahmad Zahid mesti membezakan antara bayaran sebenar yang telah direkodkan, komitmen kontrak yang telah dibuat dan tuntutan sah yang masih belum dibayar. Membiarkan tuntutan kontraktor tidak dibayar mungkin menghalang sistem perakaunan daripada merekodkan perbelanjaan melebihi peruntukan yang tersedia, tetapi ia tidak menghapuskan tanggungan kerajaan terhadap kontraktor berkenaan.
Tindakan Setiausaha Politik kepada Menteri KKDW, Datuk Mohd Razlan Muhammad Rafii, yang menggunakan peruntukan yang dipinda selepas itu juga tidak menjawab isu sebenar. Angka yang dikemukakan sendiri oleh Mohd Razlan menunjukkan bahawa peruntukan JALB telah ditambah sebanyak kira-kira RM2.14 bilion antara 2023 hingga 2025 berbanding peruntukan tahunan asal.
Ahmad Zahid mesti mendedahkan dari mana datangnya tambahan RM2.14 bilion tersebut, bila setiap pindaan diluluskan dan sama ada pindaan itu diluluskan sebelum atau selepas KKDW membuat kontrak dan komitmen kewangan berkaitan.
Sekiranya dana tersebut diperoleh melalui pindahan dalaman, Ahmad Zahid mesti mengenal pasti program dan projek yang peruntukannya telah dikurangkan. Sekiranya peruntukan tambahan hanya diluluskan selepas kontraktor menyiapkan kerja dan mengemukakan tuntutan, perkara itu mengesahkan bahawa komitmen KKDW telah melebihi dana yang tersedia ketika itu.
Projek berbilang tahun tidak memberikan kuasa kepada mana-mana kementerian untuk mengabaikan had aliran tunai tahunan. Sesebuah projek mungkin mempunyai siling keseluruhan yang telah diluluskan, tetapi KKDW masih perlu merancang kontrak, jadual kerja dan kewajipan pembayarannya berdasarkan peruntukan tahunan yang tersedia.
Ahmad Zahid kini mesti menjawab tiga soalan mudah. Mengapakah kontraktor tidak dibayar sekiranya KKDW mempunyai peruntukan yang mencukupi? Mengapakah tambahan RM300 juta diperlukan sekiranya tiada kekurangan dana? Mengapakah Kementerian Kewangan perlu mencari penjimatan daripada kementerian lain sekiranya KKDW tidak membuat komitmen melebihi peruntukan tahunan yang tersedia?
Ahmad Zahid tidak boleh menjawab persoalan ini hanya dengan mendakwa bahawa sistem kewangan tidak membenarkan perbelanjaan melebihi peruntukan. Kewujudan kawalan perakaunan tidak menghalang sesebuah kementerian daripada membuat komitmen berlebihan, menghabiskan peruntukan tahunannya dan meninggalkan tuntutan sah kontraktor tanpa bayaran.
Sekiranya Ahmad Zahid tetap mempertahankan bahawa KKDW tidak berbelanja atau membuat komitmen melebihi peruntukannya, beliau harus menerbitkan penyata penyesuaian kewangan yang lengkap, waran Perbendaharaan, kelulusan NOC, komitmen kontrak dan tuntutan belum dibayar bagi setiap tahun dari 2023 hingga 2026.
Selagi rekod tersebut tidak didedahkan, dakwaan Ahmad Zahid menimbulkan lebih banyak persoalan daripada jawapan. Aduan beliau sendiri mengenai kontraktor yang belum dibayar menyokong penjelasan Kementerian Kewangan bahawa komitmen KKDW telah melebihi peruntukan tahunan yang tersedia.