Laporan Ketua Audit Negara 2/2026 menimbulkan persoalan serius mengenai projek Kapal Tempur Pesisir (LCS) yang menuntut jawapan jelas daripada kerajaan serta siasatan menyeluruh oleh Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM).
Kontrak asal bernilai RM9.128 bilion untuk enam kapal. Selepas penstrukturan semula, nilai kontrak meningkat kepada RM11.227 bilion untuk lima kapal.
Ini merupakan peningkatan sebanyak RM2.099 bilion, walaupun bilangan kapal berkurang sebuah. Rakyat Malaysia membayar lebih untuk menerima kurang kapal. Kerajaan mesti menjelaskan secara terperinci sebab pertambahan perbelanjaan ini, siapa yang meluluskannya dan sama ada rakyat terpaksa menanggung kos kegagalan terdahulu.
Angka-angka ini menimbulkan kebimbangan serius tentang kemungkinan penyelewengan, ketidakaturan perolehan dan kegagalan pengawasan. Keadaan ini memerlukan siasatan menyeluruh yang menjejaki aliran wang serta menentukan tanggungjawab pada setiap peringkat.
SPRM mesti menjelaskan status dan hasil siasatannya. Pada Julai 2026, Parlimen dimaklumkan bahawa siasatan jenayah terhadap projek ini masih berjalan. Lima belas tahun selepas projek diluluskan, rakyat Malaysia berhak mengetahui bila semua pihak yang bertanggungjawab akan dipertanggungjawabkan sepenuhnya.
Saya yakin bahawa jika siasatan menyeluruh dijalankan dengan segera dan bersungguh-sungguh, kes ini boleh “kasi bungkus” sejak lima tahun lalu, dengan pihak yang bertanggungjawab dikenal pasti dan dibawa ke muka pengadilan. Sebaliknya, rakyat Malaysia masih menunggu pertanggungjawaban sepenuhnya ketika kos terus meningkat dan tarikh penyerahan terus berganjak.
SPRM mesti meneliti keputusan perolehan, pembayaran, perubahan kontrak dan tindakan semua pihak yang terlibat, tanpa mengira pangkat, jawatan atau parti politik. Apabila bukti mencukupi untuk pendakwaan, tindakan mesti diambil.
Sementara itu, rakyat terus membayar untuk projek yang masih lewat daripada jadual. Setakat 25 Jun 2026, bayaran terkumpul di bawah kontrak utama telah mencapai RM8.557 bilion. Kemajuan fizikal keseluruhan pula berada pada tahap 78.99 peratus berbanding sasaran 86.54 peratus, iaitu ketinggalan sebanyak 7.55 mata peratusan.
LCS 1 sendiri lewat 108 hari. Laporan audit merekodkan cadangan kontraktor untuk menganjakkan penyerahan fizikalnya kepada 19 April 2027, melepasi tarikh kontrak pada 26 Ogos 2026 serta sasaran baharu pada Disember 2026.
Lebih membimbangkan ialah perbezaan antara menerima sebuah kapal secara fizikal dengan menerima keupayaan tempur yang dijanjikan.
Audit memberi amaran bahawa perolehan persenjataan yang belum diselesaikan boleh menyebabkan keupayaan penuh hanya dicapai pada Disember 2035 sekiranya perolehan semula perlu dilaksanakan. Ini merupakan risiko yang dikenal pasti oleh audit, bukannya tarikh siap yang telah disahkan, tetapi kerajaan mesti memberikan respons segera yang meyakinkan.
Jika senario itu berlaku, 24 tahun akan berlalu sejak projek diluluskan pada 2011. Sejauh mana teknologi tentera laut dan ancaman yang dihadapi Malaysia akan berubah sepanjang tempoh tersebut?
Kita menempah sebuah kapal tempur LCS. Adakah yang bakal kita terima sebuah “Titanic”, gah pada rupa dan nama, tetapi masih belum mempunyai keupayaan tempur penuh yang dijanjikan kepada Tentera Laut Diraja Malaysia (TLDM)?
Menteri Pertahanan mesti menjelaskan mengapa kementerian mahu menerima penyerahan fizikal ketika latihan dan sistem persenjataan masih belum lengkap. Adakah penerimaan awal ini berasaskan keperluan operasi TLDM, atau sekadar untuk memenuhi sasaran penyerahan di atas kertas?
Jika penerimaan awal memberikan manfaat operasi, kementerian harus membentangkan penilaian TLDM kepada Parlimen, tertakluk pada keperluan keselamatan negara. Kementerian mesti menjelaskan keupayaan yang tersedia ketika penyerahan, batas penggunaannya serta tarikh akhir untuk menyelesaikan setiap kekurangan.
Kerajaan juga mesti mendedahkan siapa yang akan menanggung kos kerja baki, penyelenggaraan tambahan dan integrasi persenjataan, serta sama ada hak kerajaan untuk menuntut ganti rugi di bawah kontrak terus dilindungi.
Majlis penyerahan tidak boleh menggantikan kesiapsiagaan tempur. Kerajaan tidak boleh mengumumkan bahawa sebuah kapal sudah siap sepenuhnya apabila keupayaan yang dijanjikan masih belum lengkap.
Datuk Seri Ahmad Zahid Hamidi juga mesti menjawab tentang tanggungjawab politik dan pentadbiran beliau sebagai Menteri Pertahanan ketika keputusan awal perolehan projek ini dibuat.
Rekod siasatan terdahulu merangkumi surat Boustead Naval Shipyard bertarikh 8 Julai 2010 yang mengandungi arahan beliau, “SUB Perolehan, sila laksanakan.”
Arahan itu merupakan sebahagian daripada rekod penglibatan beliau. Zahid mesti menjelaskan keputusan dan pengawasan di bawah kepimpinannya, serta bagaimana keperluan TLDM dan kepentingan rakyat yang membiayai projek ini dilindungi.
Apakah tanggungjawab yang beliau sedia ambil terhadap keputusan awal projek ini? Apakah pengajaran yang beliau akui daripada kegagalan yang berlarutan selama bertahun-tahun?
Pada 2010, arahannya ialah “sila laksanakan”. Pada 2026, rakyat Malaysia masih bertanya bila kapal-kapal ini boleh digunakan dengan keupayaan penuh yang dirancang.
Kerajaan mesti membentangkan pelan penyerahan dan kesiapsiagaan tempur yang meyakinkan, penjelasan terperinci mengenai peningkatan kos sebanyak RM2.099 bilion, serta laporan jelas tentang siasatan dan tindakan yang telah diambil.
Rakyat Malaysia berhak menerima kapal tempur yang berfungsi, nilai yang setimpal dengan wang awam yang dibelanjakan serta pertanggungjawaban daripada pihak yang menyebabkan kegagalan berlarutan ini.